Danışman: Doç, Elif ERGEN
Yazar: Pınar GÜNGÜR

Toplum kendine ait kültürel yapısı ile ortaya çıkar. Toplumlar arasındaki var oluşunu sağlar. Kültürel mirasımız somut ve somut olmayan kültürel miras olarak ikiye ayrılır. Somut olmayan kültürel miras sözlü olarak nesilden nesile aktarılmış, gelenek, görenek, el sanatları, toplumsal uygulamalar, eserler gibi kavramları içine almaktadır.
Bu çalışmada, kültürel miras unsurlarından biri olan Dede Korkut anlatılarından “Dirse Han Oğlu Boğaç Han” başlıklı hikâye ele alınarak kinetik tipografi ile anlatımı sağlanacaktır.
Zaman içinde kendini ifade edişiyle değiştiren kinetik tipografi, metinlere duygusal bir içerik kazandırmasıyla da bambaşka bir açı kazanmıştır. İnsanların duygu ve düşüncelerini elektronik ortama yansıtan, gerek ses tonu, gerek renk yelpazesiyle dikkat çeken ve ilgi uyandıran bir nitelik hâline dönüşmüştür.
Bu tez çalışmasında kültür, kültürel miras, Dede Korkut anlatılarına vurgu yapılarak kinetik tipografi konusu ele alınmıştır. Elde edilen verilerden hareketle Dede Korkut içerisindeki anlatılarda yer alan kadın erkek tipleri ve nasıl bir alanda olduklarının, yaşayış şekillerinin incelenmesi görüşmeler sonucundaki çıktılar ile ortaya konmuştur.
Bu araştırma ve uygulama çalışması dört bölümden oluşmaktadır:
ii
Birinci bölümde; kültür ve kültürel miras, dünyada kültürel miras, Unesco Dünya Mirası Listeleri, savaşlarda kültürel miras konularına yer verilmiştir.
İkinci bölümde; Anadolu coğrafyasında somut olmayan kültürel miras listesi ile ilgili araştırmalar üzerine kurulmuştur. Bu bölümde Dede Korkut anlatıları ile ilgili görüşmelerden hazırlanan kinetik tipografi uygulama çalışması için görsellerin nasıl olacağı belirlenmiştir.
Üçüncü bölümde; dünyada kültürel mirasla ilgili tanıtım nasıl olmalı, sorusuna cevap aranmıştır. Kinetik tipografinin gelişimi ve kullanım alanları, uygulama aşamaları hakkında bilgiler verilmiştir.
Dördüncü bölümde ise; kinetik tipografi ile yapılacak olan hikâyenin anlatımı, görsellerin tasarımı, görsellerin After Effects programına aktarılarak kinetik tipografi sahneleri oluşturulmuştur. Hedef kitle ile gerçekleştirilen yarı yapılandırılmış görüşmeler sonucunda elde edilen bulgular değerlendirilmiştir. Uygulama çalışmasından elde edilen bulgular ışığında yeni alan önerileri oluşturulmasının desteklenmesini sağlamaktır.

Anahtar Sözcükler: SOKUM, Kültür, Kültürel Miras, Dede Korkut Hikâyeleri, Kinetik Tipografi, Tipografi.