Danışman: Prof. Bilge SAYIL ONARAN
Yazar: Özlem BAYSAL

Bu tez, Hacettepe Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi İç Mimarlık ve Çevre Tasarımı Bölümü’nün belleğini, kurucu ethos odağında belgelemekte ve çözümlemektedir. Kurucu ethos, kuruluş evresinde yerleşen değerler, karar
pratikleri ve pedagojik yönelimlerin oluşturduğu normatif çerçeve olarak; kolektif/kurumsal bellek ise bu çerçevenin belgeler, anlatılar, mekânlar ve ritüeller
aracılığıyla kuşaklar boyunca taşınma ve yeniden üretim biçimi olarak
kavramsallaştırılmaktadır. Çalışma, nitel bir vaka deseni içinde yürütülmekte; veri üretimi kurucu ve erken dönem aktörleriyle gerçekleştirilen yarı yapılandırılmış sözlü tarih görüşmeleri ile kurumsal arşiv taraması üzerinden gerçekleştirilmektedir. Veriler tematik analiz ile kodlanmakta; kurucu ethos, duyarlılık kavramı bağlamında “değerler, karar
pratikleri, pedagoji, mekân/ritüel” eksenlerinde operasyonelleştirilmektedir. Bulgular, Bölüm’ün kurumsal kimliğinin üç katmanda örgütlendiğini göstermektedir: (i) kurucu aktörlerin Ankara ile kurduğu aidiyet ve mesleki yörüngelerin otobiyografik
izleri; (ii) kuruluş–müfredat–stüdyo/jüri ritüelleri üzerinden şekillenen kurumsal kültür; (iii) bu kültürün kolektif bellek içinde süreklilik ve kırılma noktalarıyla yeniden üretimi ve gelecek. “Ankara’da ilk” olmanın kamusal misyonu, Güzel Sanatlar
çatısının stüdyo-merkezli üretim kültürü ve uluslararası kaynaklı çağdaş tasarım
düşüncesinin yerel gereksinimlerle harmanlanması kurucu ethosu belirlemektedir. Mevzuat değişimleri, kadro/donanım dönüşümleri, fiziksel taşınmalar ve yeniden yapılanmalar süreklilik içinde ölçülü revizyonlar üretmektedir. Çalışma, belge–tanıklık birlikteliğine dayalı uygulanabilir bir okuma, zaman çizelgesi ve ritüel envanteri ile arşivleme–bellek yönetimi için meta-veri, ritüel kayıt ve görsel–
metin eşleme ilkeleri sunmaktadır. Sınırlılık, tek kuruma odaklanma ve sözlü
ii
anlatıların öznelliği ile belirginleşmektedir; gelecek çalışmalar için çoklu kurum
karşılaştırmaları ve öğrenci/mezun anlatılarının dâhil edilmesi önerilmektedir.

Anahtar sözcükler: Kurucu ethos, Sözlü tarih, Otobiyografik bellek, Kolektif bellek, Kurumsal bellek, Tematik analiz, Hacettepe Üniversitesi, İç mimarlık