Danışman: Prof. Dr. Duygu KOCA
Yazar: Ebru YÜCESAN ALTAY

Sibernetik gelişmelerin etkisiyle yanıt veren mimarlık (responsive architecture)
anlayışı, kullanıcı ve mekân deneyimi bağlamında tartışma konusu olmuştur. Bu
alandaki teknolojik gelişmelerle ortaya çıkan mekan deneyimleri, tasarımda kullanıcı
rolü ve deneyimini kritik bir nokta haline getirmiştir. Bu sistemlerin yakın geçmişte
organik canlılar kullanılarak tasarlanmaya başlanması, kullanıcı/aktör kavramında
yeni ontolojik değişimlere alan açmıştır. Bu kapsamda tezin amacı, yanıt veren
mimarlıkta canlılaşmayla ortaya çıkan canlı mimarlık (living architecture) alanında
belirsizleşen kullanıcı/aktör durumuna, entropi kavramıyla yeni bir teorik çerçeve
oluşturmaktır. Çalışmada konuyla ilgili mevcut bilgi bütünlüğüne yönelik yeni bir
düşünce sistemi geliştirmek adına mantıksal tartışma yöntemi kullanılmıştır. Bu
kapsamda tepkisel tasarımları tanımlayan yanıt veren mimarlık konusu ve bu alana
canlıların eklenmesiyle ortaya çıkan canlı mimarlık alanına ait detaylı araştırmalar
kullanıcı/aktör durumu çerçevesinde incelenmiştir. Araştırma sürecinde bu alanların
tarihsel süreçteki gelişimi, alana yönelik kavramsal, kuramsal yaklaşımlar ele
alınmıştır. Elde edilen veriler doğrultusunda mevcut paradigmalarda tartışma
konusu olan kullanıcı/aktör durumuna ait ontolojik kırılma noktaları ortaya
koyulmuştur. Birinci ve ikinci dereceden sibernetik anlayışa ek olarak çağdaş
dönemde entropi kavramının canlı mimarlık alanında kullanıcı/aktör durumunu
etkileyebilecek yeni bir paradigma değişimi yaratacağı önerilmiştir. Bu öneriyle
entropi kavramının canlılarla ilişkisel bağı ortaya çıkarılmış ve elde edilen verilerle
canlı mimarlık alanında kullanıcı/aktör durumu ile yeniden okunmuştur. Yeni bir
düşünce sistemi yaratmak adına entropi yasasına ait yıkım olgusu, yıkım ile gelen
tersine entropi ve bu olguları tetikleyen enerji dengesizliği olgusu ile yeni bir teorik
çerçeve inşa edilmiştir. Bu başlıklar canlı mimarlık üzerinden tartışılarak alana
yönelik yeni bir düşünce sistemi modeli önerilmiştir.

Anahtar sözcükler: Yanıt veren mimarlık, canlı mimarlık, entropi, etkileşimli
mimarlık, canlı malzemeler.