Danışman: Prof. Dr. Kaan CANDURAN
Yazar: Ferit Cihat SERTKAYA

Bu çalışma, Çatalhöyük mimarisinin Süprematizm sanat akımı ile olan ilişkisini disiplinler arası bir açıdan incelemektedir. Çatalhöyük, Neolitik dönemin en önemli yerleşimlerinden biri olup, modüler ve geometrik yerleşim planı ile dikkat çekmektedir. Yapıların bitişik düzeni, belirli bir matematiksel ve geometrik düzeni yansıtmaktadır. 20. yüzyılın başlarında Kazimir Maleviç tarafından geliştirilen Süprematizm ise sanatta mutlak soyutlamayı hedefleyen, geometrik formlar ve saf renklerin ön planda olduğu bir akım olarak tanımlanmaktadır. Bu doğrultuda, çalışma, Çatalhöyük’ün mimari düzeni ile Süprematist sanat anlayışı arasındaki biçimsel ve kavramsal benzerlikleri ele almaktadır. Yapılan karşılaştırmalar neticesinde, her iki oluşumda da temel geometrik formların baskın olduğu, soyut anlatım biçimlerinin ön planda yer aldığı ve mekânsal organizasyonun belirli bir düzene dayalı olduğu gözlemlenmiştir. Çatalhöyük mimarisinde görülen modüler düzen anlayışı, Süprematist sanat eserlerinde rastlanan geometrik kompozisyon prensipleri ile örtüşmektedir. Çatalhöyük mimarisinin, Süprematist estetik anlayış ile benzediği ve bu ilişkinin sanat ve mimarlık disiplinlerinde yeni yorumlamalar geliştirmeye olanak sunduğu düşünülmektedir.
Çalışma, Süprematizm ile Çatalhöyük mimarisi arasındaki biçim, düzen ve soyutlama ilişkilerini ele alarak, kişisel seramik uygulamalara yer vermeyi hedeflemektedir. Ayrıca, seramik sanatının diğer sanat disiplinleri ile etkileşimini disiplinler arası bir bakış açısıyla ele alarak, sanatın farklı alanları arasındaki ilişkilere dair özgün bir yorum geliştirmeyi amaçlamaktadır.

Anahtar Kelimeler: Sanat, Seramik, Çatalhöyük, Süprematizm, Çatalhöyük Mimarisi, Kazimir Maleviç, Geometrik Soyutlama.