Danışman: Doç. Dr. Ayşen ÖZKAN
Yazar: Elçin YÖRÜK

Tasarımcıların sadece kullanışlı ve işlevsel değil, aynı zamanda duyguları tetikleyen ürünler yaratmaları son 20 yıldır duygusal tasarım kavramı olarak ele alınmaktadır. Öncelikle endüstriyel ürün ve otomotiv tasarımı alanlarında gelişen duygusal tasarım alanında iç mekânlar ile de ilgili çalışmalar olduğu, ancak iç mekânların bir bütün olarak ele alınmadığı; aydınlatma, form, renk gibi tek bir iç mimari unsurun uyandırdığı duyguların incelendiği ve başka disiplinlerde kullanılan duygu kelimeleri ve modellerinin kullanıldığı görülmektedir. Bu çalışma günümüzde tüketilebilir birer ürün haline gelen iç mekânların ne türlü duygular uyandırdığını ve bu duyguların nasıl ifade edildiğini araştırmaktadır. Bu amaçla konut projelerinin pazarlanması için tasarlanan örnek daireler üzerinden gidilerek, Türkiye İstatistik Kurumu verilerine göre 2019-2023 yılları arasında en çok birinci el konut satışı yapılan İstanbul, Ankara, İzmir, Antalya, Bursa, Mersin, Kocaeli, Konya, Gaziantep, Aydın, Adana, Kayseri, Samsun, Tekirdağ ve Şanlıurfa illerinde yapılan konut projelerinin web siteleri ve sosyal medya hesapları iki yıllık bir süre içinde taranmış, en büyük alanın ayrıldığı ve pazarlamada ön plana çıktığı görülen toplam 490 örnek daire yaşam mekânı görseline ulaşılmıştır. Araştırma kapsamında kullanılmak üzere belirlenen 9 görsel, konuya yatkınlıkları sebebiyle iç mimarlık lisans öğrencilerinden seçilen 40 katılımcıya gösterilerek yarı yapılandırılmış görüşmeler gerçekleştirilmiş, katılımcılarda uyandırdığı duygular kaydedilmiş, elde edilen veri nitel araştırma yöntemlerinden içerik analizi tekniği ile incelenmiştir. İç mekânların olumlu ve olumsuz duygular oluşturduğu; bir kısmının literatürde yer alan duygu kelimeleri ile ifade edildiği, ancak diğer kısmının 8 farklı türde benzetme yoluyla ifade edildiği, temel tasarım prensiplerinden düzen, uyum, bütünlük ve dengenin olumlu duygular oluşmasında etkin olduğu bulgularına ulaşılmıştır.

Anahtar sözcükler: Duygusal tasarım, konut projeleri, örnek daire, yaşam mekânı, iç mimarlık unsurları.