Danışman: Doç. Serap Emmung`l Karamanoğlu
Yazar: Doğa Ezg` Ay`s`t

Kent, çeş`tl` karakterler`n ve çeş`tl` sınıfların `çer`s`nde yaşadığı m`lyonlarca `nsanı
barındıran ve bu sebeple sürekl` değ`ş`m `çer`s`nde olan b`r mekandır. Kent, `nsanların kalıcı
yerleş`m yerler`nde yaşamaya başlamasından ber`d`r der`n ve karmaşık b`r tartışma konusu
olmuştur. Kentte meydana gelen mekânsal değ`ş`m ve dönüşümlerde toplumsal süreçler
öneml` b`r rol oynamaktadır. Sanay`leşmeyle b`rl`kte bu değ`ş`m ve dönüşüm hızlı b`r
şek`lde `lerlemeye başlamıştır. Ortaya çıkan fabr`kalar ve b`na yerleş`mler` `le kentsel
mekanlara yığılmalar başlamıştır.
Marks`st okulun öncü tems`lc`ler`nden Dav`d Harvey, Henr` Lefebvre ve Manuel Castells
g`b` düşünürler bu değ`ş`m ve dönüşümler` toplumsal yapı ve üret`m `l`şk`ler`ne
dayandırarak değerlend`rm`şlerd`r. Kap`tal`zm`n yarattığı sınıf ayrımının çel`şk`s`
mekânlarda da gözlemlenmekted`r. Sürekl` dönüşüm `çer`s`nde olan kent olgusu sanat,
m`mar`, s`yaset ve sosyoloj` g`b` b`rçok d`s`pl`n`n `lg` alanına g`rm`ş ve sanat eserler`nde
sıkça yer almıştır.
Özell`kle Sanay` Devr`m` sonrası ele alındığında kent `çer`s`ndek` eş`ts`zl`ğ`n yansıdığı bell`
`şler karşımıza çıkmaktadır. Büyük kent hayatının telaşıyla sıkışıklığı bell` sanatçıların
`şler`nde kend`n` göstermekted`r. Kent kavramını `şleyen Kaz`m`r Malev`ç, Carl Grossberg,
Gordon Matta-Clark, Neşet Günal, Murat Germen g`b` sanatçıların eserler` `ncelen`rken,
kap`tal`zm, `şç` sınıfı ve üret`m tarzı konularıyla bağlantılı olarak `lerlemekted`r.
Bu tez`n amacı çarpık kentleşme `le sınıf ayrımının görsel olarak en çok karşımıza çıkan
kent`n, farklı d`s`pl`nlerdek` sanatçıların çalışmalarına nasıl yansıdığını göstermekt`r. Aynı
zamanda bu sanatsal çalışmaların Marks`st felsefe bağlamında, sınıf ayrımı `çer`s`nde ele
alınması amaçlanmaktadır.
Tez `çer`s`nde bulunan sanatsal çalışmalarda hedef alınan temel yaklaşım kent `çer`s`nde
sınıf çatışmasının göster`lmes` ve `şç` sınıfının yaşadığı şartların vurgulanması olmuştur.
Sanay` Devr`m` sonrası `şç`ler`n kentlere göç etmek durumunda kalmasıyla oluşan

gecekondulaşma ardından gelen kentsel dönüşümle yığılan b`na formları ve soylulaştırmayla
şeh`r merkezler`nden `t`len `şç` sınıfı `ncelenm`şt`r.
Anahtar Kelimeler: Res`m, sanat, kentleşme, kap`tal`zm, marks`zm, kent ve sanat, `şç`
sınıfı, kentsel dönüşüm, sınıfsal ayrım, soylulaştırma.