Danışman: Prof. Dr. Candan TERVİEL
Yazar: Meral ÇETİNKAYA

Sanat, duyu ve duygularla iş görür bir alan olarak değerlendirildiğinde; tüm
duyu organlarının, yaratıcılık ve yeniyi üretmede nasıl çalışabildiği, her sanat
alanı için ayrı ayrı ele alınıp incelenebilir. Çalışmada, kokunun algısal ve kültürel
boyutları; seramik malzeme ve form aracılığıyla nasıl yansıtılabildiği üzerinde
durulmuş, kokunun geçmişi ve farklı kültürlerdeki kullanımı araştırılmıştır. Yapılan
seramik formlarda, kadın vücudunun estetik yapısı ve kadınlara atfedilen güzel
koku eşleştirilmiştir. Kokunun çağrışımları, kokunun seramik formlarda ifadesi,
kokunun sınıflandırılması yapılmadan, kişinin geçmişe dair zihinsel yolculuğunu,
kadın figürleri, dalgalı formlar, geyik figürü ve soba gibi metaforik öğelere
aktarımıyla zenginleştirilmiş ve kokular seramik formların çağrışımlarına uygun
olarak yerleştirilmiştir. Seramik sanatında kokunun, görsel ve dokunsal duyularla
sınırlı kalmayan bir ifade aracı olarak nasıl kullanılabildiği araştırılmış, pişmiş kilin
kokuyla uyumu ve farklı killerle yapılan denemeler değerlendirilmiştir. Bu
çalışmada kullanılan yöntemlerin belirlenmesi ve literatür taramasının
gerçekleştirilmesi amacıyla basılı kaynaklardan, akademik veri tabanlarından
yararlanılmıştır. Literatür taraması kapsamında, konuya ilişkin bilgiler, derin bir
kavrayış sağlamak amacıyla, belirli kitaplar, makaleler ve tezler incelenmiştir.
Çalışma, seramik sanatında koku algısını ifade etme biçimlerine yenilikçi bir
yaklaşım sunmakta ve kokunun, seramikle birleşerek izleyicilerde farklı deneyimler
yaratması amacıyla, tasarımlar geliştirmeyi hedeflemiştir. Bu tez, seramik
sanatında, koku ve form arasındaki ilişkiyi derinlemesine inceleyerek, sanatın
duyusal boyutunu daha geniş bir perspektiften ele almayı amaçlamıştır.

Anahtar sözcükler: Koku, seramik tasarım, koku hafızası, koku ritüeli,
seramik sanatı.