SANAT NESNESİ BAĞLAMINDA ALTERNATİF BİR YAKLAŞIM: TAMAMLANMAMIŞ NESNE

Danışman: Profesör, Kaan CANDURAN
Yazar: Şaban Aykut HIZLIOK

Bu çalışma, çağdaş sanatta "tamamlanmamış nesne” kavramını araştırarak, geleneksel sanat anlayışlarına alternatif bir yaklaşım sunmaktadır. Sanatın tamamlanmış bir yapıt olarak
kabul edilen geleneksel tanımlarını sorgulayan bu kavram, eksiklik veya kasıtlı bir yokluğun,
anlam ve yorum için yeni yollar açabileceğini öne sürmektedir. Derrida, Heidegger, Nancy
ve Agamben gibi düşünürlerin teorilerine dayanarak yapılan bu araştırma, sanat eserinin
tamamlanmamış halinin, izleyicinin katılımını ve eserin yeniden şekillendirilmesini nasıl
teşvik ettiğini incelemektedir. Marcel Duchamp’ın hazır nesne anlayışından farklı olarak,
eserin bitmemişlik halini doğrudan sanatın konusu yapmaktadır. İnceleme kapsamında,
modern felsefenin yapıbozum yaklaşımı ile çağdaş sanatın hazır nesne geleneği kuramsal
çerçeveyi oluşturmuştur. Bu kuramsal temel üzerinde “tamamlanmamış nesne” olgusunun
sanatsal arka planı tartışılmıştır. Çalışmada nitel araştırma yaklaşımlarından dokümantasyon
analizi yöntemi benimsenmiş, tarihsel ve teorik eleştiriler kavramsal analiz yöntemiyle
çözümlenmeye çalışılmıştır. Kavramsal sanat, enstalasyon, performans ve yeni medya sanatı
gibi çeşitli alternatif sanat yaklaşımlarında sanat eserinin tamamlanmışlık durumunun nasıl
ele alındığı karşılaştırmalı olarak değerlendirilmiştir. Bu sayede, tamamlanmamışlık
olgusunun çağdaş sanat pratiklerinde kazandığı anlam ve işlev tespit edilmiştir. Sanat
nesnesine yönelik algının bu yeni kavram ışığında nasıl dönüştüğü irdelenmiştir. Çalışmanın
temel amacı, geleneksel sanat nesnesi anlayışına eleştirel bir perspektif sunarak, sanat
literatürüne yeni ve özgün bir kavramsal ve pratik öneri olarak “tamamlanmamış nesne”
yaklaşımını önermek ve bu yaklaşımın uygulanabilirliğini ortaya koymaktır. Sonuç olarak,
tamamlanmamış nesneler, sanatın geleneksel sınırlarını sorgulayan, izleyiciyle etkileşime
giren ve yeniden şekillenen bir sanat deneyimi sunarak, sanatı yeniden tanımlayan bir
yaklaşım olarak önerilmektedir. Bu doğrultuda, sanat eserinin statik bir nesne olmaktan
çıkarak dinamik, süreç odaklı ve izleyici katılımına açık bir olgu olarak ele alınabileceği
gösterilmiştir.


Anahtar sözcükler: Tamamlanmamış nesne, yapıbozum, hazır nesne, sanat nesnesi,
alternatif yaklaşım.