Danışman: Prof. Dr, Pelin YILDIZ
Yazar: Sevgi ASLANTAŞ
Tasarım bir düşüncenin somutlaşmasına kadar geçen bütün süreci, eylemleri ve sonuç
ürünü kapsayan bir kavramdır. Bir düşünceden somut bir ürüne doğru evirilen bu süreçte
tasarımcı araçları, düşüncelerin dışa vurulmasını sağlayarak, değerlendirilmesine ve
tasarım bilgisinin geliştirilmesine katkı sağlamaktadır. Dolayısıyla tasarım eğitiminde bilgi,
tasarım araçlarının bilgiyi tasarım durumları arasında işlemesi sürecinde yapılandırılır.
Bugün içinde bulunduğumuz yüzyılda eskiz, çizim teknikleri, perspektif, diyagram, kolaj,
bilgisayar programları, gerçeklik araçları, medya araçları, somut etkileşimli araçlar,
internet tabanlı araçlar gibi tasarım araçları yönünden büyük bir çeşitlik görülmektedir.
Alanyazında ise gelişen her yeni aracın tasarımcıya sunduğu zihin-beden ve çevre
etkileşimi ile tasarımcının tasarlama edinimini farklılaştırdığı vurgulanmaktadır. Buna
rağmen çalışmalarda ya tek bir tasarım aracına odaklanıldığı ya da araçların dijital/sayısal
ve geleneksel/analog olarak karşılaştırılarak ele alındığı görülmekte dolayısıyla tasarım
araçlarının tasarlama edinimine katkısını bütüncül olarak ele alan bir çalışma yapılmadığı
görülmektedir.
Literatürdeki bu sınırlı bakışı problem edinen çalışma, tasarım araçlarının çoklu durumunu
ve çeşitliliğini tasarım eğitiminde farklı tasarlama edinimleri için bir fırsat olarak
görmektedir. Bu bağlamda alternatif bir tasarım yaklaşımı olarak önerilen transmedya
hikâye anlatımı yaklaşımının tasarım araçlarının çeşitlenmesine ve böylece tasarlama
ediniminin farklılaşmasına katkısını zihin, beden ve çevre etkileşiminde sorgulanmayı
amaçlamaktadır. Bu amaçla çalışmanın kurgusu doğrultusunda önerilen yaklaşımdan
sunum aşamasında faydalanılması planlanmıştır. Çalışmada sunum, tasarım sürecinin
bitiminden sonra temsillerin organize edilip paftaya dönüştürülmesinden ziyade tasarım
sürecinin bir parçası ve son aşaması olarak ele alınmaktadır.
Nitel araştırma yönteminden faydalanılarak oluşturulan çalışmada, İstanbul Teknik
Üniversitesi İç Mimarlık Bölümü 2023-2024 Bahar Döneminde ICM-246E kodlu İç Mimarlık
Proje I dersinde 13 öğrenci ile durum çalışması gerçekleştirilmiştir. Durum çalışmasında
öğrencilerin önerilen yaklaşım doğrultusunda kullandığı tasarım araçları ve ortamları
gözlemci metotla toplanarak, değişen tasarım araçlarıyla tasarlama ediniminin
farklılaşması analiz edilmiştir. Çalışmanın sonucunda önerilen yaklaşımın öğrencilerin
tasarım sürecinde kullandığı tasarım araçlarını çeşitlendirdiği, tasarlama ediniminin
farklılaşmasıyla öğrenmenin derinleşmesine ve kalıcılığına katkı sağladığı böylece tasarım
stüdyolarında sunumun tasarım sürecinde kullanılabileceği ortaya konulmuştur.
Anahtar sözcükler: Transmedya hikâye anlatımı, tasarım eğitimi, iç mimarlık eğitimi,
tasarım araçları, tasarım süreci, sunumun tasarımı.